• Video

    Bakıda "Happy" mahnısına Love Story çəkilib - Video
    Rejissorluğunu Emin Muradov etmiş Love Story böyük diqqətə səbəb olub.

    Xəbərə keç
  • Xəbərlər

    Həm sərinlən, həm də hədiyyə qazan
    “Sprite”ın verdiyi “Özün kimi ol!” fürsətini qaçırma!

    Xəbərə keç
  • Maqazin

    Rəhim Rəhimlidən yep-yeni single
    Rəhim Rəhimli yayın hitini təqdim etdi.

    Xəbərə keç
  • Maqazin

    Şou- biznes gündəmində daha yeni bir səs.
    Şou- biznes gündəmində daha yeni bir səs. Bu səsin sahibi Nərgiz Şirvanidir.

    Xəbərə keç
  • MP3

    Pərviz Abdullayev "Belə olmaz" dedi.
    Pərviz Abdullayev yeni mahnısını təqdim etdi

    Xəbərə keç


Müqəddəs “Avesta” (Qanun) kitabıtərkibi haqqında Bölmə:Xəbərlər
Müəllif: Shadow | Tarix: 14 Noyabr 2009 | Baxış sayı: (13083)  

Müqəddəs “Avesta” (Qanun) kitabıtərkibi haqqında


Kitabın tarixi. “Avesta” zərdüştiliyin ən böyük tarixi abidəsi hesab olunur. “Avesta” sözünün mənası dəqiq açılmasa da, avestaşünaslar onu qayda-qanun toplusu, yaxud, sadəcə olaraq qanun hesab edirlər. Bu nadir abidənin bir neçə əsrə yaranması ehtimal olunur. Sinifli cəmiyyətə keçid dövrünün məhsulu olan bu kitabdakı “Qatlar” (Nəğmələr) Zərdüşt peyğəmbərin fərdi yaradıcılıq məhsulu kimi qiymətləndirilir. Qədim Yunanıstanın və Romanın, o cümlədən Azərbaycanın, İranın, Orta Asiyanın, Suriyanın, Babilistanın saysız-hesabsız mənbələrində, ərəb, fars və digər dillərdə “Avesta” və zərdüştilik haqqında məlumatlar verilir.

“Avesta” Avropaya XVIII əsrdən məlumdur. Belə ki, 1771-ci ildə fransız tədqiqatçısı Anketil dü-Perron “Avesta”nı fransız dininə çevirir və abidə bütün Avropaya yayılır. O vaxtdan da F.Nitşe, V,Cakson, Y.Herzfeld, V.Keldner, V.Henninq, D.Darmsteter kimi görkəmli tədqiqatçılar “Avesta”nı öyrənərək, avestaşünaslığı zənginləşdiriblər.
“Avesta”nın səciyyəvi cəhəti iki əzəli başlanğıcın - Xeyir və Şərin, Həqiqət və Yalanın bir-birinə qarşı qoyulmasıdır. Bu, bütün dünya prosesinin məzmununu təşkil edir, həmin mübarizədə insanın rolu fəaldır. Bu mübarizədə insanın başlıca silahı xeyirxah fikirdə, xeyirxah sözdə, xeyirxah əməldədir. Abidədə qeyd olunur ki, gözəllik və xeyirxahlıq böyük yer tutur. Bu, qadınlara məxsusdur. “Avesta”da yalançılıq ən çirkin xüsusiyyət kimi rədd edilir.
İndi bəzi tədqiqatçılar “Avesta”nın İrana mənsub olduğunu bildirirlər. Böyük əksəriyyət isə onu Azərbaycanla əlaqələndirir. I əsrdə yaşamış Orta Asiya tarixçisi Biruni Zərdüştün Azərbaycandan olduğunu qeyd edirdi. Kitabın özündə də işlədilən yer adlarının çoxu qədim Azərbaycan torpağı olub. İranda “Avesta”nın tədqiqatçılarından olan Purdavud “Ədəbiyyati-Məzdi, Yəsna-Yəştiha, cildi-əvvəl, Qisməti əz kitabi-müqəddəsi Avesta” kitabında yazır: “Bütün İran və ərəb müəllifləri, o cümlədən ibn Xordadbeh, Balazuri, İbnəlfəqih, Məsudi, Həmzə, İsfəhani, Yaqut Həməvi, Əbülfəda Zərdüştü azərbaycanlı göstərmiş və xüsusən Urmiyanı onun doğum yeri bilmişlər...” Göründüyü kimi, iranlıların özləri də atəşpərəstliyin köklərini Azərbaycana aid edirlər.
Kitabda çoxlu qurbanlar kəsmək pislənir, Qıl körpüsündən (Sirat körpüsündən) danışılır. Qeyd olunur ki, bu körpünü ancaq Xeyir Allahı Hörmüzə xidmət edənlər asan keçə bilərlər. İnsan Şər üzərində qələbəsinə ayin və dualarla deyil, daha çox özünün həyat tərzi ilə - kənd təsərrüfatı ilə məşğul olmaq, mal-qaraya qayğı göstərmək, torpağı səylə becərmək yolu ilə nail olmalıdır. “Avesta”ya görə HƏR ŞEYDƏ RUH VAR və bütün təbiət ruha malik bir canlı kimi qəbul edilir.
“Avesta” ilk dəfə Viştaspanın əmri ilə yazıya alınıb. Qədim mənbələrdə qeyd olunur ki, kitabı Zərdüştün kürəkəni Camasp qələmə alıb...
Kitabın tərkibi. Təbii ki, bütün dinlərdəki kimi zərdüştilikdə də “Avesta” əvvəl şifahi şəkildə - rəvayətlərdən ibarət olub. Yazıya isə ilk dəfə b.e.ə. VI-V əsrlərdə alınıb. “Avesta” dövrünün bütün biliklərini əhatə edən mənbə olub. Tədqiqatçıların fikrincə, “Avesta” ilk əvvəl 21 kitabdan ibarət imiş və hər kitabın da ayrıca adı varmış. Makedoniyalı İsgəndər Azərbaycanı işğal edərkən “Avesta”nın tibbi, fəlsəfi və astroloji hissələrini yunan dilinə tərcümə etdirib qızılla yazılmış 12 min lövhəni isə (inək gönünü) yandırıb. Göründüyü kimi “Avesta” həcmcə çox böyük olub.
Lakin kahinlərin əzbərdən bildiyi “Avesta” sonralar qismən də olsa, yenidən bərpa olundu və Sasanilər dövründə daha sistemli şəkildə yazıya alındı. Çox təəssüf ki, yenə də “Avesta” çox ömür sürmədi...
Ərəb xilafəti İslam pərdəsi altında Odlar yurduna basqın etdi. Atəşpərəstlərə qarşı ərəblər daha amansız idilər. Onlar atəşgədələri dağıdır,orada olan dini kitabları yandırırdılar. İstilaçılara baş əyməyən xalqın çoxu bu yolda qurban getdi. Bəziləri isə Hindistanın Surat, Bombey, Mədrəs və başqa şəhərlərinə köç etdilər. Müasir alimlər deyir ki, əgər o vaxt bu dini məhv etməsəydilər, indi dünyanın yarısından çoxu atəşpərəst olardı...
21 kitabdan zəmanəmizə cəmi dörd kitab gəlib çıxıb.

1. Vendidad (Videval)- “Divlər əleyhinə qanun”.
Burada əsas yeri Hörmüzlə Zərdüşt peyğəmbərin dialoqu tutur. Kitabın məqsədi Xeyir Allahının məsləhətinə arxalanıb şərlə, zülmətlə mübarizə aparmaqdır.
2. Vispered - “Hər şeyin ağası”.
Bu kitab təxminən 25 fəsildən ibarətdir. Onun tərkibinə dualarla bağlı nəğmələr daxil edilib. Zərdüştiliyi öyrənmək baxımından əhəmiyyətli olsa da, bu hissənin bədii tutumu zəifdir.
3. Yasna - “Səcdə etmə, dua etmə”.
Bu, “Avesta”dan əldə olan ən geniş və mühüm hissədir, 72 fəsildən ibarətdir. Onun 17 fəslini “Qatlar” təşkil edir. Bu hissəyə Zərdüştün ilahi qüvvələrə müraciəti və duaları daxildir.
4. Yaşt (Yaştiha) - “Pərəstiş, hörmət etmə”.
Yaştlar bizə pərakəndə şəkildə gəlib çatıb. Tərkibi isə ilahi qüvvələrin təriflənməsindən bəhs edən himnlərdən ibarətdir.
Dua mətnlərindən təşkil olunmuş “Kiçik Avesta” isə Hindistanda yaşayan atəşpərəstlər tərəfindən orta əsrlərdə yazıya alınıb. Bu kitab dinin təbliği üçün qiymətli olmasına baxmayaraq, qədim zərdüştilikdən fərqlənir. Çünki onlar öz dövrlərinin tələblərinə uyğun tərzdə bəzi dəyişikliklər etməyə səy göstəriblər.

Qadın haqqında “Avesta”da deyilir: “Ailədə kişi güclü, qayğıkeş, əməksevər, qadın isə tam ixtiyarlı sahibə olmalıdır. Qadından bakirəlik, ismət və namus tələb olunur, məhz bütün gözəllik və xeyirxahlıq da bundadır. Qadınsız həyatda sevinc və səadət yoxdur”.

“Avesta”nın həyat konsepsiyası üç dövrə bölünür. I dövrdə hamının eyni hüquqa malik olması qeyd olunur. II dövr Zərdüşt peyğəmbərin yaşadığı vaxta aiddir. Burada Xeyir və Şərin, İşıq və Zülmətin yaranması, insanlar arasında düşmənçiliyin meydana gəlməsi göstərilir. III dövr Xeyirin qələbəsi ilə bitir və bütün insanların xoşbəxt yaşayacağına təminat verilir.


Bəyənənlər (1): Aze Boy.



Oxşar xəbərlər

  • Ginnes rekordlar kitabı
  • Quranda səhv axtaran şərqşünasın baş ...
  • Valideynlərə hörmətsizlik cəmiyyətin ç&# ...
  • Dini Terminlər
  • AZƏRBAYCANIN İLK SAKİNLƏRİ
  • PEYĞƏMBƏRlərin əsas hədəfi



  • #7 :: Müəllif: Shadow :: 16 Noyabr 2009 12:01


    Xəbərlər: 177
    Şərhlər: 1441
    Slim,
    ozumuz bilerik!!!!!!


    #6 :: Müəllif: MANGA :: 16 Noyabr 2009 10:51


    Xəbərlər: 305
    Şərhlər: 4260
    ne qeder yazilib eeeeeeee arrow


    #5 :: Müəllif: Slim :: 15 Noyabr 2009 14:07


    Xəbərlər: 107
    Şərhlər: 1227
    oxumaq fikrim yoxduye nəsə

    P.S uşaqlar bəsdi dəxilsiz yazdız


    #4 :: Müəllif: Shadow :: 14 Noyabr 2009 21:12


    Xəbərlər: 177
    Şərhlər: 1441

    Sitat: bdu_sep[/quote

    Vallah sen meni vurub oldurmesen canim yeqin ki sag olar prikol2


    Sitat: bdu_sep
    aaa mene demisdiler ki senin adin Ulvidi

    kim deyibse sehv deyib..kim demisdi???menim esl adim Qurddu prikol2


    #3 :: Müəllif: Miss_Mid :: 14 Noyabr 2009 21:11


    Xəbərlər: 391
    Şərhlər: 3229
    Sitat: BOZ QURD
    deymez amma Ulvi kimdi???

    aaa mene demisdiler ki senin adin Ulvidi


    #2 :: Müəllif: Shadow :: 14 Noyabr 2009 21:08


    Xəbərlər: 177
    Şərhlər: 1441
    Sitat: bdu_sep
    Ulvi ALLAH canini sag elesin.tesevvur eleye bilmezsen ki bu material mene nece lazimli idi.tesekkurler...

    deymez amma Ulvi kimdi??? prikol2


    #1 :: Müəllif: Miss_Mid :: 14 Noyabr 2009 20:55


    Xəbərlər: 391
    Şərhlər: 3229
    Ulvi ALLAH canini sag elesin.tesevvur eleye bilmezsen ki bu material mene nece lazimli idi.tesekkurler...


    Məlumat
    "Qonaq" kimi daxil olan ziyarətçilər saytda rəylərin bildirə bilməzlər.Zəhmət olmasa qeydiyyatdan keçin və ya öz hesabınızla sayta daxil olun!
    Ana səhifə
    mp3.Mid.az
    forum.Mid.az
    m.Mid.az
    wap.Mid.az